„Rozpieszczone, agresywne, nikogo nie słucha, nie wysiedzi w miejscu po prostu niegrzeczne” – bardzo łatwo ocenić i przypiąć etykietkę dziecku z Zespołem Nadpobudliwości Psychoruchowej. Co to za zaburzenie i jak wygląda świat z ADHD? Czym charakteryzuje się nadpobudliwość psychoruchowa? Pochopne oceny wiążą się z brakiem wiedzy na temat zaburzeń zachowania dzieci i młodzieży. Poznaj ADHD wchodząc nie tylko w świat objawów, ale „doświadcz” rzeczywistości, w której funkcjonują dzieci i młodzież z tym zaburzeniem.
Mózg, a kontrola zachowań w ADHD
Zespół nadpobudliwości psychoruchowej jest najczęściej diagnozowanym zaburzeniem zachowania u dzieci. Jest to zespół objawów, które utrudniają codzienne funkcjonowanie, a związany jest z rozwojem mózgu. Czynniki genetyczne i środowiskowe wpływają na układ nerwowy, gdzie struktury mózgu rozwijają się w różnym tempie. To uniemożliwia kontrolę zachowań i powoduje konkretne zachowania, które określamy, jako objawy ADHD. Ruchliwość, trudności z koncentracją uwagi czy impulsywność nie są złą wolą dziecka, ale symptomami, które ujawniają się w sferze ruchowej, poznawczej i emocjonalnej. Można je obserwować od wczesnego dzieciństwa, a okresem ich nasilenia jest moment, kiedy dziecko idzie do szkoły. Ważne, aby pamiętać, że Nadpobudliwość psychoruchowa nie znika z czasem, ale dorasta wraz z dzieckiem.
Jak wygląda rzeczywistość dziecka/nastolatka z ADHD? To przede wszystkim problemy związane z niemożnością spełnienia oczekiwań. Można je podzielić na zewnętrzne i wewnętrzne. Zewnętrzne odnoszą się do środowisk, w których funkcjonuje młody człowiek. W środowisku szkolnym dziecko czuje, że nie jest w stanie spełnić wymagań nauczyciela. Pojawiają się trudności z nauką i w relacjach z kolegami, koleżankami, co często prowadzi do odrzucenia przez grupę rówieśniczą. W domu rodzice czują frustrację, a narastające problemy wychowawcze powodują, że skutki negatywne kumulują się na zasadzie „kuli śnieżnej”.
Ważne są emocje, czyli co dziecko/nastolatek czuje oraz sądy, które formułuje na swój temat. Efektem tego jest często zaniżone poczucie własnej wartości. W tym wszystkim jest młody człowiek, który chciałby się skupić, być spokojnym, ale nie jest w stanie tego zrobić.
Potencjał dzieci i młodzieży z ADHD
Diagnoza jest podstawą do pomocy dzieciom i młodzieży z ADHD. Da ona szansę stworzenia takich warunków, aby młody człowiek mógł się uczyć, odnosić sukcesy, mieć przyjaciół i rozwijać pasje. To wszystko jest „polem” do pracy terapeutycznej. „Zrozumieć świat ADHD” to przede wszystkim mieć świadomość objawów, ale także wdrażać w środowisku rodzinnym i szkolnym nowe metody postępowania z dzieckiem. Pozwolą one zmienić podejście do dziecka/nastolatka, co da szansę ograniczyć nadruchliwość, wzmacniać koncentrację uwagi i zmniejszać impulsywność.
Dzieci i nastolatkowie z ADHD to pełni energii młodzi ludzie, którzy potrzebują wsparcia, aby wykorzystać ją w odpowiedni sposób. Świadomość rodziców, opiekunów i wychowawców, daje szansę na odpowiednią pomoc i szczęśliwe dzieciństwo. Diagnoza i terapia w połączeniu z odpowiednią świadomością dorosłych jest bazą do stworzenia takich warunków do rozwoju, aby dzieci i młodzież mieli szansę odkryć swój potencjał.